Achter de schermen van Outdoor Gelderland zet een groot team zich dagelijks in om het evenement soepel en veilig te laten verlopen. Eén van hen is dierenarts Vic van Loon van Paardenkliniek De Watermolen. Als ‘treating vet’ én Veterinary Services Manager speelt hij een belangrijke rol in het bewaken van de gezondheid en het welzijn van de paarden tijdens het concours.=

Vic van Loon runt samen met Arie Hoogendoorn en Carmen Scheffer de Paardenkliniek De Watermolen, een gespecialiseerde en internationaal gerenommeerde paardenkliniek. Hoogendoorn en Van Loon verdienden hun sporen als teamveterinair bij de KNHS, waar zij de paarden van TeamNL en de Nederlandse jeugd begeleidden tijdens Olympische Spelen, Europese- en wereldkampioenschappen en tal van landenwedstrijden. Tijdens Outdoor Gelderland staat het team van De Watermolen opnieuw paraat om de gezondheid en het welzijn van alle deelnemende paarden te waarborgen.

“Mijn werk begint eigenlijk al vóór het evenement van start gaat”, vertelt Van Loon. “Als Veterinary Services Manager controleer ik of alles voldoet aan de richtlijnen van de FEI, de internationale paardensportbond. Denk aan voldoende wasplaatsen, wateraansluitingen en behandelplekken, de zogenaamde treating boxes. Paarden mogen namelijk niet op stal behandeld worden. Uiteindelijk moet alles goed geregeld zijn, zodat er een optimale en veilige omgeving is voor de paarden én iedereen die met hen werkt. Bij een ervaren organisatie als Outdoor Gelderland is die controle vaak vooral een formaliteit. “De organisatie weet precies waar ze aan moeten voldoen en hoe ze het moeten inrichten. Dat maakt het prettig samenwerken.”

Happy athlete
De eerste stappen in het proces beginnen al vóór aankomst op het terrein. “Twee dagen voorafgaand aan het concours moet de temperatuur van de paarden thuis worden opgenomen en geregistreerd in de FEI Horse App. Daar is de eigenaar verantwoordelijk voor”, legt Van Loon uit. “Bij aankomst worden de paarden ontvangen door de FEI-officials. Zij kijken eerst of de paarden als ‘happy athlete’ aankomen, dus of ze er fit en gezond uitzien.”

Daarnaast worden ook de vaccinaties gecontroleerd en volgt er een intake waarbij de temperatuur wordt opgenomen. “Op piekmomenten komt vaak een groot deel van de paarden tegelijk aan. Dan staan we met meerdere dierenartsen klaar om alle paarden te temperaturen en te controleren. Dat is echt teamwerk.”

Op een vast moment voordat het concours begint, vindt vervolgens de officiële veterinaire keuring plaats. “Die ligt in handen van de FEI-officials, maar wij zijn daar altijd bij aanwezig. Uiteindelijk beslist de FEI-jury of een paard mag starten. Bij twijfel gaat een paard naar de holding box. Daar mogen wij als treating vets het paard nader onderzoeken en advies geven.”

Iedere dag paraat
Tijdens het evenement zelf staat het veterinaire team continu klaar. “Als er iets gebeurt, zijn wij er”, zegt Van Loon. “Dat kan variëren van kleine verwondingen tot koliek. Meestal gaat het gelukkig om kleine dingen: een wondje dat gehecht moet worden of een paard dat zich niet helemaal fit voelt. Ruiters of grooms vragen dan of we even mee willen kijken. Eigenlijk zijn het zaken die we in de dagelijkse praktijk ook tegenkomen.”

Op internationale concoursen is het bovendien zo dat de eigen dierenarts van een ruiter niet ingeschakeld mag worden. “Dat betekent dat wij verantwoordelijk zijn voor de medische zorg tijdens het evenement. Mocht er bijvoorbeeld sprake zijn van een ziekte-uitbraak, dan ligt die verantwoordelijkheid ook bij ons.”

“Het is mooi om hier onderdeel van te zijn”, vindt Van Loon. “Je kijkt toch vanuit een andere invalshoek naar de sport en spreekt veel ruiters. Dat maakt het werk extra interessant.”

Samenwerking essentieel voor het welzijn
Een belangrijk onderdeel van het werk is de samenwerking met andere betrokkenen. “We werken veel samen met de FEI-officials, stewards en zeker ook met de grooms”, vertelt Van Loon. “Misschien nog wel meer dan met de ruiters zelf. Grooms zijn continu bij de paarden en signaleren vaak als eerste dat er iets niet helemaal in orde is. Zeker bij grotere stallen reizen zij vaak vooruit met de paarden en komt de ruiter later.”

Volgens Van Loon is die samenwerking essentieel voor het welzijn van de paarden. “Uiteindelijk draait het om de combinatie mens en dier. Als één van de twee niet goed functioneert, heeft dat direct invloed op de prestaties.”

Educatieve rol
Het welzijn van de paarden staat centraal binnen de sport, benadrukt Van Loon. “Er zijn duidelijke richtlijnen vanuit de FEI, maar je ziet vooral dat ruiters op dit niveau zelf ook enorm gemotiveerd zijn om hun paarden in optimale conditie aan de start te brengen. Iedereen wil met een fit en gezond paard presteren. Dat besef zit echt in de sport verankerd.”

Tegelijkertijd ziet hij dat ervaring een rol speelt. “Op het hoogste niveau is alles doorgaans goed geregeld en is er veel kennis aanwezig. In de lagere klassen of bij minder ervaren combinaties zie je soms dat dingen beter kunnen. Dat is vaak geen onwil, maar eerder een kwestie van ervaring. Daar ligt ook een educatieve rol voor ons als dierenartsen om mee te denken en waar nodig advies te geven.”

Sport voor iedereen
Outdoor Gelderland is volgens Van Loon een evenement dat zich onderscheidt. “Het is een prestigieus internationaal concours op 3*-niveau, maar tegelijkertijd heel toegankelijk. De entree is gratis en naast topsport is er ook volop aandacht voor de breedtesport en de aangepaste sport. Daardoor trekt het evenement een heel divers publiek: van professionals tot amateurs, van doorgewinterde liefhebbers tot mensen die voor het eerst met de paardensport kennismaken. Je ziet hier echt alles samenkomen, van topruiters tot de jongste talenten en ruiters met een beperking.”

Volgens Van Loon is juist die breedte van grote waarde. “De organisatie zet het evenement niet neer als elitesport, maar wil het juist openstellen voor een breder publiek. Dat is in mijn ogen essentieel voor de toekomst van de paardensport. Je wilt mensen betrekken, enthousiasmeren en laten zien wat de sport inhoudt.”

Hij waardeert vooral de manier waarop het evenement is opgezet. “De familie Morssinkhof en de organisatie weten het op een hoog niveau neer te zetten, met veel oog voor sfeer en beleving. Tegelijkertijd is het ook heel belangrijk voor de regio. Door dit soort evenementen blijft de paardensport hier zichtbaar en levend, en blijft deze streek aantrekkelijk als paardengebied.”

Auteur: Aline van der Waaij